Khởi nghiệp đừng chủ quan

Tôi thấy một số bạn viết trên email cho tôi hay gửi danh thiếp (Business Card) là giám đốc điều hành (CEO), giám đốc tài chính (CFO) của công ty khởi nghiệp mà bạn vừa thành lập tháng trước. Trong cuộc hội thảo khởi nghiệp, nhiều bạn xưng là “President” công ty này nọ trên youtube.

startupfail

Các bạn nên cẩn thận hơn vì khởi nghiệp chưa phải là một “công ty ”. Nó chỉ là một tổ chức “lâm thời” nghĩa là vẫn còn đang tìm kinh doanh có thể kiếm ra tiền. Bạn không biết liệu có thành công hay không? Bạn chưa có khách hàng. Bạn chưa có người nào bỏ vốn đầu tư. Và bạn chưa làm ra tiền. Thực tế bạn đang tiêu tiền của bạn, tiền cha mẹ hay người thân của bạn cho nên bạn phải cẩn thận và không phạm sai lầm mà nhiều người đã phạm.

Là người khởi nghiệp, bạn có ý tưởng nhưng bạn không biết liệu có thể làm ra tiền bằng ý tưởng đó không? Đó là lí do tại sao bạn cần kiểm nghiệm ý tưởng đó với khách hàng để xem họ nghĩ thế nào? Không phải một hay hai khách hàng mà ít nhất hàng trăm người hay hơn thế nữa. Điều gì sẽ xảy ra nếu ý tưởng của bạn không tốt? Điều gì sẽ xảy ra nếu ý tưởng của bạn không giải quyết được vấn đề mà khách hàng muốn? Điều gì sẽ xảy ra nếu không ai muốn mua sản phẩm của bạn, nếu nó được tạo ra? Điều gì sẽ xảy ra nếu chỉ một số rất ít người đồng ý với ý tưởng của bạn? Trong trường hợp đó bạn sẽ làm gì?

Có lẽ một số bạn sẽ bỏ cuộc? Có lẽ một số bạn sẽ khăng khăng rằng ý tưởng của bạn là tuyệt vời và khách hàng đều sai? Bạn có tiếp tục bỏ vốn ra để xây dựng sản phẩm mà bạn cho rằng nó đúng dù chưa có khách hàng hay không? Bạn có thể thất vọng. Bạn có thể bực bội. Bạn có thể than trời trách đất. Bạn có thể đổ lỗi cho ai đó. Bạn có thể trách người này hay người khác. Nhưng rốt cuộc bạn phải làm gì?. Nếu ý tưởng đầu tiên của bạn không đem đến kết quả mong muốn thì điều có lý nhất là thay đổi ý tưởng đó bằng một ý tưởng khác và bắt đầu lại.

Dĩ nhiên bạn sẽ tiếp tục đi tìm khách hàng, tiếp tục hỏi hàng trăm người nữa nhưng lần này bạn sẽ biết cách hỏi để tìm ra nguyên nhân và nhu cầu của khách hàng để xem ý tưởng của bạn có đáp ứng với nhu cầu của họ không? Ý tưởng mới của bạn chỉ là một sự tiến hoá từ những ý tưởng trước đó nhưng nó phải hay hơn và giải quyết được vấn đề của khách hàng. Điều gì sẽ xảy ra nếu ý tưởng của bạn không tốt? Điều gì sẽ xảy ra nếu ý tưởng của bạn không giải quyết được vấn đề mà khách hàng muốn? Lần này bạn sẽ tiếp tục thay đổi ý tưởng đó bằng một ý tưởng khác và bắt đầu lại

Nhiều sinh viên hỏi tôi:Như vậy có phải “điên khùng” không? Cứ lập đi lập lại một điều mà không biết khi nào thành công? Tôi trả lời: “Không, đó là quy trình của khởi nghiệp. Một ý tưởng phải tiến hoá cho đến khi nó trở nên một đột phá công nghệ, có thể hoàn toàn giải quyếtđược nhu cầu của khách hàng, không phải một người mà hàng trăm, hàng triệu người và phá vỡ thị trường của những ý tưởng trước đó hay sản phẩm trước đó. Đó là khởi nghiệp. Khởi nghiệp là học từ thất bại, học từ kinh nghiệm để ý tưởng của bạn tiến hoá, thay đổi, cho đến khi nó thích hợp được với hoàn cảnh thị trường và bắt được cơ hội trước người khác.

Các lý thuyết kinh doanh được xây dựng cho các công ty đã thiết lập vững vàng sẽ không có tác dụng trong khởi nghiệp. Các công ty này đã có khách hàng và biết rõ thị trường của họ. Họ biết đích xác nhu cầu của khách hàng, thị trường lớn cỡ nào, và họ có thể bán được bao nhiêu sản phẩm. Để quản lí, công ty phải tổ chức với vai trò và trách nhiệm. Chủ tịch điều hành (CEO) chịu trách nhiệm về viễn kiến chiến lược. Chủ tịch tài chính chịu trách nhiệm về ngân sách, chi thu .

Khởi nghiệp chưa phải là một “công ty ”. Nó chỉ là một tổ chức “lâm thời” nên các bạn quên các chức danh như CEO, CFO vì nó vô nghĩa vào lúc này. Bạn chỉ là một nhóm nhỏ đang còn học hỏi và tìm cách làm kinh doanh. Bạn có một số vốn rất giới hạn nên bạn phải học thật nhanh và thật chóng. Thời gian là quan trọng vì cơ hội không chờ đợi, khách hàng không chờ đợi. Bạn phải thay đổi để có thể nắm bắt lấy cơ hội khi nó đến.

Một số lớn sinh viên học khởi nghiệp không đồng ý với quan niệm này. Họ phê bình: “Làm sao có thể vận hành một công ty mà không có ai chịu trách nhiệm, không chủ tịch, không quản lí, không đại diện, và không thư kí?” Làm sao có thể làm kinh doanh không tổ chức như thế? Những người này bị thiên kiến bởi lí thuyết kinh doanh mà họ đã học trong trường. Trường kinh doanh dạy sinh viên làm người quản lí, làm chủ tịch, làm những chức danh to lớn, làm kế toán viên, người phân tích tài chính, người đại diện tiếp thị . Nhưng đây là những vị trí dành cho những công ty đã vận hành từ lâu, đã được biết tới, đã có khách hàng và đã được thiết lập với tổ chức chặt chẽ.

Các trường kinh doanh không thể dạy khởi nghiệp như những công ty đã được thiết lập như thế được. Các giáo sư kinh doanh chuyên môn trong kế toán, tài chính, quản lí, tiếp thị biết chiến lược doanh nghiệp, biết cách xây dựng kế hoạch, biết cách doanh nghiệp vận hành; biết cách thị trường làm việc hay đầu tư. Họ đã học những điều này từ nhiều lí thuyết dựa trên các công ty đã được thiết lập thành công. Những kiến thức và lý thuyết kinh doanh này không thể áp dụng cho khởi nghiệp được.

Khởi nghiệp không dễ nhưng nhiều người thích và các”huyền thoại” của Bill Gates và Steve Jobs đã ăn sâu vào đầu óc nhiều sinh viên trẻ và họ ao ước trở thành Bill Gates hay Steve Jobs thứ hai. Khởi nghiệp không phải là chuyện đùa. Khởi nghiệp không phải là thời thượng. Khởi nghiệp không phải là thứ để làm khi bạn có tiền, khi bạn có thời giờ, hay khi bạn biết chút ít về lập trình hay công nghệ. Bạn có đam mê nhưng không đủ. Bạn có ý tưởng nhưng không đủ. Bạn biết về công nghệ nhưng không đủ. Bạn phải nghiên cứu, tìm hiểu, biết như cầu thị trường, biết khách hàng, biết làm việc tổ, biết kiên nhẫn, biết khiêm tốn, biết nhẫn nại và biết ơn những người đã giúp bạn và biết khi nào sẵn sàng để bắt lấy cơ hội.

Khởi nghiệp công nghệ là mới. Lịch sử là ngắn và không có nhiều tài liệu. Steve Jobs không viết sách giáo khoa. Bill Gates không dạy học. Phần lớn giáo sư trường kinh doanh chưa khởi đầu công ty nhưng được bảo phải dạy khởi nghiệp do đó họ dựa trên chương trình đào tạo kinh doanh đã xác định. Khởi nghiệp khôngphải là về quản lí công ty . Nó là về khởi đầu một công ty . Tất nhiên, khi thành công, bạn sẽ cần chiến lược, kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tiếp thị, cấu trúc tổ chức, vai trò và chức danh.

Tuy nhiên khởi đầu một công ty, tăng trưởng công ty nhỏ thành doanh nghiệp lớn, và làm ra tiền đòi hỏi bạn phải có hai điều kiện: Kiến thức và kĩ năng rất sâu và vững trong công nghệ STEM và hiểu biết để tuân theo quy trình khởi nghiệp, để ý tưởng của bạn có thể tiến hoá, thay đổi và thích hợp với nhu cầu của khách hàng và thị trường.

Link thảo luận về bài viết: https://goo.gl/t7v9af

Tham gia bình luận cùng cộng đồng

Leave a Reply

Your email address will not be published.