Lý do của ốc vít

Cách đây một năm, trong một lần về quê ăn giỗ, tôi có nghe các bác ở quê trong lúc ăn uống, có bàn về việc tại sao Việt Nam ta lại không làm nổi con ốc vít với giọng điệu hậm hực, không tin vào điều đó vì cho rằng nó quá đơn giản, có gì mà không làm được, Việt Nam đóng cả tàu lớn nhất thế giới mà con ốc vít lại không làm được thì thật là vô lý, và không hiểu tại sao người ta lại nói như thế.

2-4

 

Và cũng sau khi có bài đăng của anh Phan Tất Đức trên Vnexpress, với tiêu đề “ từ ốc vít đến World Cup”, tôi cũng muốn xin đóng góp thêm một số thông tin, hoặc cũng có thể là giải thích lý do tại sao doanh nghiệp Việt Nam chúng ta lại không làm nổi con ốc vít, trong khi nếu bạn đọc chịu khó lên mạng tìm thì ở Việt Nam thực ra cũng có rất nhiều doanh nghiệp đang làm, nhằm giải thích cho những ai không hiểu bản chất vấn đề như những chú bác tôi ở quê, có cái nhìn toàn diện hơn về con vít.

Về cơ bản, trong doanh nghiệp nước ngoài thông thường sẽ tuân thủ 4 tiêu chí cho đầu ra sản phẩm, nó được viết tắt là EQCD, E là Environment – sản phẩm đảm bảo tiêu chí môi trường, Q là Quality – chất lượng sản phẩm đạt yêu cầu, C là Cost – giá thành sản phẩm phù hợp theo định hướng doanh nghiệp và thị trường và cuối cùng là D – Delivery hay nói nôm na là khả năng xuất hàng đúng thời hạn.

4 tiêu chí này người ta áp dụng cho chính doanh nghiệp mình quản lý, tuy nhiên, với những doanh nghiệp là đối tác của họ, hay gọi là Vendor, Maker thì cũng phải áp dụng tiêu chí đó một cách phù hợp.

Ở Việt Nam, có khá nhiều doanh nghiệp vẫn làm ốc vít, từ ốc vít bắn tường cho đến ốc vít sử dụng trong công nghiệp, với số lượng đáp ứng đủ nhu cầu trong nước, thậm chí nếu đạt tiêu chuẩn chất lượng vẫn có dư thừa để xuất khẩu ra nước ngoài, tuy nhiên như thế mới chỉ đáp ứng được D – khả năng xuất hàng đúng thời hạn, xét về mặt chất lượng, một con vít do chúng ta sản xuất bị lỗi nhỏ ví dụ có chút dị vật hay mạt sắt ở phần ren nhưng nếu con vít đó sử dụng cho việc bắn vào tường hay những việc tương tự không yêu cầu cao về độ chính xác thì không ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên khi áp dụng vào doanh nghiệp nước ngoài, ở các lĩnh vực công nghệ cao ví dụ sản xuất điện thoại của Samsung hay máy in của Canon, nó trở thành một vấn đề khác.

Trong sản xuất công nghệ cao, nhất là những thiết bị yêu cầu độ chính xác, thẩm mĩ và quá trình sản xuất ra thiết bị đó được sản xuất theo dây chuyền, thì chất lượng cho từng linh kiện cấu thành trong đó có ốc vít ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, giá thành sản phẩm, quy trình lắp ráp theo dây chuyền cũng như chỉ tiêu chất lượng hàng năm của doanh nghiệp, do đó, trong các tiêu chuẩn quản lý chất lượng linh kiện đầu vào của từng đơn vị, sẽ đưa ra các con số cho phép mức tỷ lệ lỗi của sản phẩm của nhà cung cấp cho doanh nghiệp đó, ví dụ ngay về ốc vít sẽ phải có tỉ lệ lỗi cho phép là 1 phần một triệu hoặc thấp hơn một chút tùy từng doanh nghiệp, nghĩa là mỗi một triệu con vít chỉ được lỗi một con, bất kể đó là lỗi gì, dù là nhỏ nhất, nhưng nếu ai đã từng để ý một túi vít do Việt Nam sản xuất bán tràn lan ngoài cửa hàng, thì sẽ thấy, tỷ lệ lỗi không phải 1 phần một triệu, có lẽ lên đến 50%.

Tôi có thể lấy tiếp một ví dụ cho bạn đọc hình dung, giả sử một sản phẩm cấu thành bởi 1000 linh kiện, mỗi một linh kiện có tỉ lệ lỗi là 10%, theo sác xuất thống kê, việc sản xuất là không thể xảy ra.

Như vậy, ở VN không phải là không sản xuất được ốc vít, quy trình của nó rất đơn giản, công nghệ cũng có thể mua ở Trung Quốc rồi đem về chỉ việc vận hành, tuy nhiên, việc áp dụng các công cụ quản lý chất lượng trong công nghiệp chế tạo hầu như không được tuân thủ hoặc chưa được áp dụng, ở Nhật, đơn cử là Toyota, họ có hẳn một bộ quy trình sản xuất tiên tiến, có tên gọi là phương thức Toyota, trong đó có việc quản lý chất lượng như thế nào, cải tiến trong sản xuất ra sao, làm sao để có thể tối ưu hóa được quy trình sản xuất  mà các nước phương Tây đa phần chấp nhận và học theo, ngoài ra còn có bộ mô hình sản xuất LEAN, hay là quy trình tình gọn, dùng để áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất mong muốn cải tiến quá trình sản xuất theo hướng tối ưu hóa. Hiện ở Việt Nam, cũng có rất nhiều doanh nghiệp đang dần học hỏi các mô hình này, tuy nhiên việc áp dụng là không triệt để, vẫn mang tính đối phó à ơi, trong sản xuất không hề có thói quen cải tiến khi phát hiện vấn đ, do đó mà sản phẩm vẫn được sản xuất đều đều, nhưng chất lượng thì không thể đảm bảo trăm cái như một, dẫn đến chất lượng không thể chắc chắn, nhất là trong các mặt hàng điện tử vì mặt hàng này ảnh hưởng bởi rất nhiều vấn đề trong quá trình sản xuất, dân ta chẳng có câu mua hàng điện tử là hên xui đấy sao, và khi cụ thể vào con ốc vít, một loại linh kiện chiếm số đông gần như nhiều nhất về số lượng trong một thiết bị nếu so sánh theo từng chủng loại, thì việc quản lý được chất lượng của nó trở thành một vấn đề lớn.

Ngoài các yếu tố chủ quan, cũng có thêm các yếu tố khách quan, đó là việc sản xuất vít với số lượng nhiều, đảm bảo chất lượng nhưng giá thành rẻ dẫn đến việc khó trong khâu quản lý chất lượng, vì ốc vít là một sản phẩm đặc thù, không thể kiểm tra bằng mắt thường với số lượng nhiều, mà cần áp dụng công nghệ kĩ thuật trong khâu kiểm tra, nghĩa là đòi hỏi cải tiến trong sản xuất, thì các doanh nghiệp Việt Nam gần như bị động trong vấn đề này, mặt khác, để đảm bảo trong quá trình sản xuất không gây ra lỗi, thì ngoài các yếu tố về công nghệ và thiết bị, con người cũng là một yếu tố quan trọng, xây dựng ý thức cải tiến sản xuất, áp dụng các bộ quy trình sản xuất tiên tiến một cách triệt để hay hành động 5S trong công việc không phải là việc của tương lai, mà là việc cần làm ngay nếu muốn công nghiệp Việt Nam phát triển đồng đều với khu vực hay quốc tế.

Link thảo luận về bài viết: https://goo.gl/w8WzWV

 

Tham gia bình luận cùng cộng đồng

Leave a Reply

Your email address will not be published.