Sứ mệnh tầm nhìn- yếu tố để khởi nghiệp thành công ( phần 2)

PHẦN 2: TẦM NHÌN THỰC TIỄN

Tầm nhìn là gì?
Chúng ta đã bàn về sứ mệnh và thấy tầm quan trọng của nó, dựa trên sứ mệnh đã đến lúc chúng ta xác định cụ thể những khát khao mà tổ chức sẽ đạt được trong tương lai. Đó chính là “Tầm nhìn”, hay nói cách khác tầm nhìn là sự chuyển hóa từ sứ mệnh thành những mục tiêu xa hay dài hạn nhưng lại rất cụ thể về cơ cấu, đối tượng phục vụ, thời gian một cách đầy năng lượng. Tầm nhìn cho chúng ta thấy bức tranh toàn cảnh những gì tổ chức dự kiến đạt được trong tương lai xa, có thể là 30, 50 hay thậm chí 300 năm sau. Tầm nhìn phải thể hiện một cách rất cụ thể và sẽ là cơ sở cho các chiến lược hay nhỏ hơn là mục tiêu. Trong quá trình khảo sát chúng tôi nhận thấy khá nhiều ý kiến trái chiều liên quan đến “Sứ mệnh” và “Tầm nhìn” cái nào có trước. Tuy nhiên theo quan điểm của nghiên cứu này thì tầm nhìn luôn theo sau sứ mệnh (lý do hay mục đích ra đời tổ chức), một tầm nhìn nếu không có sứ mệnh chỉ đơn giản chỉ là giấc mơ hay những hình dung trong suy nghĩ, đặc biệt không thể hướng tới những gì lâu dài, giống như khi làm việc hay đặt mục tiêu mà bạn không biết thực hiện để làm gì.

Ý nghĩa của tầm nhìn:
– Tầm nhìn đóng vai trò liên kết và chuyển hóa những lý tưởng cao đẹp nêu trong sứ mệnh với chiến lược thực hiện để đạt được tương lai như mong muốn. Không có một tầm nhìn rõ ràng hậu quả sẽ khôn lường cho tổ chức, có thể kể ra một vài hậu quả như: tổ chức bị vô hướng, không biết đi đâu về đâu, kinh doanh theo kiểu “thầy bói xem voi”, nhân sự không gắn kết, không vì mục tiêu chung,… Những hậu quả này có thể dẫn tới kết quả tồi tệ nhất như phá sản, để lại hậu quả xấu cho xã hội, cho nền kinh kế. Vậy chúng ta hãy cùng liệt kê một số ý nghĩa của tầm nhìn:
– Có được đích đến của tổ chức: Tầm nhìn giúp chúng ta định lượng được rất rõ ràng các chỉ tiêu của tổ chức hay nói một cách khác thấy được rất rõ ràng đích đến. Như vậy nếu không có tầm nhìn thì dù tổ chức có đang đi nhưng cũng chỉ đến nơi vô định và hậu quả chính là những gì đã nêu ở trên;
– Tìm được đường đi của tổ chức: Tầm nhìn là một mục tiêu, mục tiêu rõ ràng chúng ta sẽ tìm ra phương pháp chắc chắn để đạt được mục tiêu. Nếu tầm nhìn là đích đến thì phương pháp chính là đường đi. Tầm nhìn rõ ràng sẽ giúp định hướng rõ ràng còn đường đi và kiên định với con đường đó cho dù có nhiều biến động;
– Hành động quyết liệt và đúng đắn: Tổ chức có tầm nhìn rõ ràng mới thực hiện hành động một cách quyết liệt, đơn giản bởi bạn sẽ không thể quyết liệt nếu như không biết được hành động vì cái gì và để đạt được kết quả ra sao. Ngoài ra tầm nhìn sẽ giúp những hành động của người trong tổ chức liên kết, thực hiện đúng đắn và hiệu quả tới từng cá nhân.
– Gạt bỏ rào cản và dám nghĩ lớn: Rào cản là thứ luôn ngăn cản sự phát triển và đi lên của tổ chức, nó luôn làm chúng ta hoang mang, sợ hãi và giới hạn bản thân. Một tầm nhìn lớn, hay việc đặt các mục tiêu ngoài hiện trạng hay năng lực hiện có sẽ giúp tổ chức nhìn qua những rào cản này và mạnh mẽ tiến về phía trước.
– Hiệu triệu thiên hạ: Như đã nói ở phần sứ mệnh, một tổ chức ra đời có muôn vàn thách thức cần vượt qua. Một tầm nhìn được công nhận cho thấy một bức tranh rất rõ ràng, đẹp đẽ và hấp dẫn. Nó cũng nêu rõ lợi ích, sự cân bằng và công bằng với đối với các bên tham gia vì vậy nó sẽ là lực hút giúp chúng ta “hiệu triệu thiên hạ”.

Mô hình doanh nghiệp:
Một tầm nhìn cho tổ chức phải rất rõ ràng, vậy liệu chúng ta có thể rõ ràng hay không nếu chúng ta không nắm được bản chất cấu tạo của một doanh nghiệp hay tổ chức. Đây cũng là một trong những vấn đề khiến các doanh nghiêp đặc biệt là khởi nghiệp thất bại vì chỉ luôn xây dựng theo tưởng tượng chủ quan, khi đã đạt được rồi thì lại tiếp tục tưởng tượng và dẫn tới không có gì là ổn định. Tôi sẽ đề cấp đến bản chất cấu tạo của doanh nghiệp theo nghiên cứu mô hình doanh nghiệp 5 phần: Sản phẩm dịch vụ, thị trường, quản trị, nhân sự, tài chính.
– Sản phẩm dịch vụ: Một doanh nghiệp chắc chắn phải xác định sản phẩm dịch nhằm đáp ứng đúng ít nhất là một nhu cầu của khách hàng, đương nhiên doanh nghiệp phải cam kết về chất lượng sản phẩm dịch vụ của mình;
– Thị trường: Chúng ta phải xác định đâu là vùng thị trường và nó có phù hợp với năng lực hiện tại của doanh nghiệp hay không. Có bao nhiêu kênh hay cách thức bán hàng;
– Quản trị: Bản chất quản trị ở đây được hiểu là giúp cho doanh nghiệp tổ chức hệ thống, nó sinh ra các quy trình giúp doanh nghiệp vận hành và phát triển. Ví dụ đó là các quy trình đảm bảo chất lượng sản phẩm dịch vụ, các quy trình để đảm bảo chắc chắn bán được hàng, các quy trình hành chính, tài chính hay nhân sự …;
– Nhân sự: Từ các quy trình, chúng ta sẽ biết chính xác những công việc phải làm gì, định biên nhân sự như thế nào và tiêu chuẩn nhân sự ra sao. Nhân sự đảm bảo thứ nhất người lao động chắc chắn làm được việc hiệu quả qua đó có thu nhập và phúc lợi, thứ hai họ luôn được phát triển trong tổ chức và thứ ba họ được làm việc trong một môi trường đem lại sự hạnh phúc;
– Tài chính: Tài chính sẽ giúp doanh nghiệp cân đối, biết rõ các điểm rơi tài chính như thu, chi, tồn, nợ vào thời điểm nào để phục vụ tốt nhất mục tiêu của doanh nghiệp.
5 thành phần này trong doanh nghiệp phải đảm bảo sự công bằng và cân bằng. Hiểu được bản chất cấu tạo doanh nghiệp sẽ giúp xây dựng được tầm nhìn rõ ràng và dễ hiểu.

Xây dựng và tuyên bố tầm nhìn
Cho dù hầu như tổ chức nào cũng có tuyên bố về tầm nhìn, tuy nhiên phần lớn còn khá chung chung và chưa vẽ được rõ ràng bức tranh tầm nhìn. Theo khảo sát của chúng tôi nguyên nhân chính thứ nhất do những người lãnh đạo tổ chức chưa hiểu đúng về tầm nhìn nên đang học, tìm hiểu các doanh nghiệp khác và copy lại. Thứ hai là do những chủ doanh nghiệp hay những người khởi nghiệp chưa hiểu bản chất cấu trúc của doanh nghiệp nên còn nhiều lung túng khi bắt tay xây dựng và tuyên bố tầm nhìn. Tầm nhìn là một bức tranh khá rõ ràng về tương lai nên chắc chắn phải rất cụ thể từng thành phần, có thể ví dụ về nhân sự cụ thể như sau: “Tầm nhìn của chúng tôi là trở thành một tập đoàn toàn cầu có mặt ở tất cả các nước trên thế giới, thu hút được trên một triệu lao động trình độ cao tới làm việc và cống hiến”. Ngoài ra cũng giống như sứ mệnh,một tầm nhìn cũng phải cụ thể hóa rất rõ ràng lợi ích cho các bên liên quan, đó là: Khách hàng, nhân sự tại tổ chức, cho chính tổ chức, nhà đầu tư, đối tác và cho xã hội. Chúng ta hãy nêu ra ở đây những điều kiện nào để một tầm nhìn được công nhận:
– Nhất quán với sứ mệnh: Tầm nhìn diễn giải chi tiết hơn cho sứ mệnh và vẽ ra một bức tranh trong tương lai mà mình mong muốn, điều này giúp tổ chức thực hiện sứ mệnh. Vì vậy sứ mệnh là thứ không thay đổi thì tầm tầm nhìn có thể thay đổi vì nó dành cho một khoảng thời gian nhất định, tuy nhiên tầm nhìn luôn đi sau và phải đảm bảo nhất quán với sứ mệnh.
– Dám nghĩ lớn: Như đã nói ở trên, tầm nhìn lớn sẽ giúp tổ chức vượt qua những rào cản, mạnh mẽ tiến về phía trước. Một tầm nhìn được công nhận phải vượt qua hiện trạng và năng lực hiện có.
– Rõ ràng, hấp dẫn và tạo cảm hứng: Một tầm nhìn rõ ràng và tất cả các bên liên quan đều thấy lợi ích của họ trong thành công chung sẽ truyền cảm hứng cho tất cả mọi người, giúp họ mạnh mẽ hành động và cam kết gắn cùng tổ chức.
– Cơ sở lý luận chắc chắn: Để đảm tầm nhìn không phải là những điều hoang tưởng, phải có cơ sở lý luận rõ ràng để giải thích vì sao đạt được tầm nhìn đó.

Tiếp theo, chúng ta sẽ bàn tới các bước để xây dựng một tầm nhìn, trước hết tầm nhìn là những gì rất cụ thể nên trước hết hãy thử tưởng tượng ra những gì trong tương lai với tổ chức. Sau đó hãy tự trả lời những câu hỏi: Tổ chức này sẽ thế nào? Lợi ích ra sao cho các bên liên quan? Tại sao lại đạt được điều đó?
Bước 1: Liệt kê lại cấu tạo doanh nghiệp và mô tả chung những tầm nhìn cho từng thành phần. Ở bước này những tầm nhìn có thể chưa rõ ràng nhưng hãy cứ liệt kê, chúng ta sẽ làm rõ trong các bước tiếp theo. Bước 1 này là rất quan trọng vì nó là chìa khóa cho các bước tiếp theo và quyết định liệu bạn có vượt qua được rào cản để xây dựng tầm nhìn lớn hay không. Một kỹ thuật để vượt qua rào cản là đặt mục tiêu hoang tưởng, bạn hãy đặt mục tiêu hoang tưởng và tìm phương pháp thực hiện, qua đó sẽ có phương pháp để đạt được mục tiêu tốt nhất và bạn có thể đặt nó là mục tiêu thực tiễn hơn.
Bước 2: Mô tả chi tiết hay nói cách khác điều kiện chi tiết cho tầm nhìn chung đã nói ở bước 1. Ở bước 1 bạn có thể mô tả “Trở thành công ty toàn cầu” thì ở bước 2 bạn phải chi tiết điều kiện như sau: “Có khách hàng tại tất cả các nước trên thế giới, có văn phòng đại diện tại 150 quốc gia”;
Bước 3: Với từng mô tả về tầm nhìn đã nêu, làm rõ lợi ích cho từng bên liên quan đến tổ chức. Điều này xác nhận lại một lần nữa tầm nhìn nếu đạt được mang lại lợi ích như thế nào và cho những ai;
Bước 4: Trình bày cơ sở lý luận chắc chắn để đạt được tầm nhìn. Ở bước 1 khi hình dung ra tầm nhìn chúng ta đã có những cơ sở lý luận, tuy nhiên ở bước 4 này cần chi tiết và giải thích rõ ràng, logic tại sao lại có thể đạt được tầm nhìn đó;
Bước 5: Tuyên bố tầm nhìn và lấy ý kiến của các bên liên quan. Sau khi viết tầm nhìn theo chủ quan của mình, giống như sứ mệnh bạn hãy thực hiện tuyên bố và lấy ý kiến của các bên liên quan;
Bước 6: Chỉnh sửa lại tầm nhìn chủ quan. Dựa trên những ý kiến đóng góp, bạn hãy điều chỉnh lại tầm nhìn để đảm đạt được những điều kiện để tầm nhìn được công nhận;
Bước 7: Tuyên bố rộng rãi. Bạn đã hoàn thành bản tầm nhìn hãy công bố rộng rãi. Tầm nhìn không chỉ có giá trị thu hút những đối tác, nhân tài mà còn tạo cảm hứng giúp họ gắn bó với nhau để hướng đến mục tiêu chung.

Thực tiễn áp dụng tại một số doanh nghiệp:
Một kết quả đáng mừng tại các doanh nghiệp mà chúng thôi tham khảo, sau khi xây dựng và tuyên bố sứ mệnh, thành công đầu tiên đó là niềm tin. Trước đây các chủ doanh nghiệp này đều luôn bị căng thẳng, lung túng khi làm việc với các đối tác, nhà đầu tư hay với nhân viên. Nhưng sau 3 đến 6 tháng khi bắt đầu xây dựng và tuyên bố sứ mệnh, tầm nhìn, đã có những hiệu quả nhất định đó là thu hút được đầu tư, tìm kiếm được đối tác, tỷ lệ nhân viên nhảy việc giảm, nhân viên tự giác làm việc… Nguyên nhân chính được tìm hiểu đó chính là có niềm tin, nó có được phần lớn qua việc xây dựng và truyền thông sứ mệnh, tầm nhìn tới các bên liên quan. Qua sứ mệnh và tầm nhìn họ tin tưởng vào những điều tốt đẹp đang thực hiện, thấy rõ lợi ích và thấy rõ đây là tổ chức của mình, việc này bước đầu xây dựng được niềm tin bất diệt với tổ chức.
Có nhiều cách lấy ý kiến và truyền thông khác nhau trong tổ chức, nhưng hầu hết các doanh nghiệp đều chia thành các nhóm để truyền thông và lấy ý kiến. Mỗi nhóm đều có đặc thù khác nhau nên cách truyền thông cũng phải khác nhau để đảm bao họ hiểu đúng và thoải mái đóng góp ý kiến. Một công ty về logictis lập một group chung trên facebook (bao gồm nhân viên, lãnh đạo, nhà đầu tư, đối tác) để truyền thông và lấy ý kiến. Kết quả là tất cả đều rất hào hứng đóng góp và họ đã có rất nhiều ý tưởng mới, thậm chí sứ mệnh, tầm nhìn đã ngấm vào từng thành viên trước khi được công bố rộng rãi. Một siêu thị nội thất thì lại chia thành các nhóm nhỏ tương ứng với chức năng và trình độ khác nhau. Với mỗi nhóm lại có cách tiếp cận khác nhau, tuy nhiên kết quả mang lại là sự đoàn kết của nhóm lãnh đạo, nhóm chủ đầu tư, sự cam kết và làm việc hiệu quả của từng nhân viên.
“Mưa dầm thấm sâu” cũng là phương án được lựa chọn nhiều, với phương pháp này việc truyền thông thực hiện định kỳ hằng ngày, hằng tuần và mỗi lần chỉ ít một. Hiệu quả của phương pháp này khó thấy ngay, nhưng đến khi hiểu rõ nó sẽ găm vào sâu trong mỗi người. Một công ty phát triển công nghệ đang làm khá hiệu quả theo cách này, trong cuộc họp hằng tuần theo 10 bước đều có phần đào tạo 5 phút và thường xuyên truyền thông sứ mệnh, tầm nhìn. Kết quả thật bất ngờ, dù mới khởi nghiệp chưa lâu nhưng các nhà đầu tư và nhân viên luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp, không phải vì tài chính mà chính vì niềm tin với tổ chức. Một cách khác để truyền thông khá hiệu quả chính là sự thay đổi của lãnh đạo, khi thay đổi tư tưởng nhân cách lãnh đạo sẽ giúp cho nhân viên nhìn nhận đúng và nắm được về sứ mệnh, tầm nhìn của tổ chức một cách nhẹ nhàng nhưng cũng đầy sâu lắng, đây là cách mà một công ty cung cấp gas đang lựa chọn.

Kết luận
Sứ mệnh, tầm nhìn không chỉ là những câu ngắn gọn giống như chúng ta vẫn đang thấy hiện tai mà nó phải cực kỳ chi tiết, trong đó nếu sứ mệnh phải dành cho tất cả các bên liên quan thì tầm nhìn còn phải nêu rõ theo cấu tạo doanh nghiệp. Trên thực tế khi xây dwgj xong Sứ mệnh & Tầm nhìn chúng ta đã có thể tìm kiếm được các đối tác hay nha đầu tư.

18274895_10158645822255634_2949956165465278145_n

Link thảo luận về bài viết: https://goo.gl/7D6W1b

Tham gia bình luận cùng cộng đồng

Leave a Reply

Your email address will not be published.